Creatieve labs wijzen de weg

Author
Frank Kresin

ICT’ers, beleidsmakers en professionals uit het gehele onderwijsveld - ze kwamen allemaal samen in het Rotterdamse WTC, tijdens dé Onderwijsdagen 2012. Het jaarlijkse congres wordt georganiseerd door stiching SURF en presenteert de nieuwste trends en toepassingen op het gebied van onderwijs. Waag verzorgde twee sessies over technologie en creativiteit in het onderwijs. 

Technologie is volledig in ons leven geïntegreerd. Iedereen gebruikt dagelijks de nieuwste snufjes: smartphones, tablets, laptops. Maar er zijn maar weinig mensen die overwegen één van deze apparaten open te maken wanneer er zich een probleem voordoet. Dit komt omdat we technologie doorgaans ervaren als iets 'moeilijks'. Daar moet verandering in komen.

Creative labs in het onderwijs
De komende jaren zal de werkgelegenheid in de technologiesector explosief toenemen; ook daarom is het belangrijk dat deze wereld toegankelijker wordt. Creatieve labs spelen hierin een belangrijke rol. Maar hoe kunnen deze werkplaatsen waar creativiteit en technologie elkaar ontmoeten ingezet worden in het hedendaagse onderwijs? Om inzicht te krijgen in de mogelijke rol van deze labs in het onderwijs deden Frank Kresin en Jorn Dost onderzoek. Zij interviewden negen verschillende labs door het hele land en presenteerden de resultaten op dé Onderwijsdagen.

Creatieve labs als sporthal
In 100 jaar tijd is er veel veranderd in het Nederlandse onderwijs. Toch is deze ontwikkeling nauwelijks zichtbaar in de huidige klaslokalen. Die kunnen er heel anders uitzien met meer ruimte voor creativiteit en praktijkonderwijs. Eigenlijk zijn creativiteit en technologie vergelijkbaar met topsport. Een topatleet heeft naast talent ook een ruimte nodig waar hij dagelijks oefeningen kan doen, fouten kan maken en waar hij zich kan ontwikkelen. Een creative lab is de sporthal voor young creatives. Het is een broedplaats waarin creativiteit wordt gebruikt om in een multidisciplinaire samenwerking tot nieuwe, ongebruikelijke oplossingen voor problemen, en proposities voor kansen te komen. 

Wat zijn creatieve labs?
Creatieve labs zijn er in verschillende soorten en maten. Er zijn open en gesloten labs. Een open lab is een plaats waar iedereen met een idee aan de slag kan gaan. Gesloten labs richten zich vaak alleen op het bedrijfsleven, waardoor het niet of erg moeilijk mogelijk is om als buitenstaander toegang te krijgen. Daarnaast kun je productie- en conceptlabs onderscheiden. In productie labs draait het om het creëren van een fysiek product. De conceptlabs houden zich bezig met niet-tastbare producten, zoals onderzoek en het versnellen van innovatieprocessen.

In de race blijven
De komende jaren gaat er veel veranderen in het creatieve landschap. Er zullen minder subsidies binnenkomen waardoor de labs zich zullen moeten beroepen op andere verdienmodellen om hun bestaansrecht te behouden. Het is noodzakelijk om de buitenwereld op de hoogte te brengen van wat een lab te bieden heeft en op welke manier ze ingezet kunnen worden voor particulieren, onderwijsinstanties en het bedrijfsleven. Daarnaast vindt er een verschuiving plaats; Aziatische landen als China en India zijn erg ver ontwikkeld als het gaat om technologie. Om serieus in de race te blijven zullen we buiten de huidige kaders moeten durven denken en openstaan voor vernieuwing en ontwikkeling van het onderwijs. De creatieve labs wijzen de weg.

De presentatie is beschikbaar als pdf.

Over de auteur

  • Frank Kresin werkte als onderzoeksdirecteur bij Waag.