Meer dan 150 organisaties en bijna 700 mensen uit heel Europa slaan de handen ineen om de digitale soevereiniteit te versterken. Samen bouwen ze aan een open, onderling verbonden en door de gemeenschap gedragen infrastructuur voor sociale media. Waag Futurelab is een van de medeoprichters van dit initiatief. Strategy director Sander van der Waal was aanwezig bij de officiële lancering in Berlijn bij Wikimedia Deutschland.
Op deze dag heeft de Europese open sociale mediabeweging een belangrijke volgende stap gezet met de officiële oprichting van de European Social Association e.V. in Duitsland. Deze non-profitorganisatie gaat de samenwerking coördineren rond de ontwikkeling van een Europees ecosysteem voor open, gedecentraliseerde en onderling verbonden sociale technologie. Het doel is om een stevig netwerk op te bouwen vanuit het maatschappelijk middenveld, waarin de mensen en organisaties die deze open digitale infrastructuur ontwikkelen, gebruiken en ondersteunen elkaar weten te vinden en versterken.
Sinds de lancering van het gezamenlijke manifest tijdens de PublicSpaces-conferentie op 5 juni 2026 is de European.Social-beweging flink gegroeid. Inmiddels wordt het initiatief gedragen door 12 oprichtende ondertekenaars, 40 bouwers, 14 gemeenschappen, 86 organisaties en 676 individuen. Samen zetten zij zich in voor drie groeiende, elkaar aanvullende open sociale stacks. Daarmee willen ze Europese burgers toegang geven tot sociale-mediaplatforms waarover we als Europeanen zelf zeggenschap hebben.
De kracht van European.Social zit juist in de grote diversiteit van de beweging. Maatschappelijke organisaties, gemeenschappen, technologieontwikkelaars, publieke media, onderzoekers en andere betrokkenen vinden elkaar in een gedeelde ambitie: bouwen aan een Europese open social stack. Dat is een gedeelde digitale infrastructuur die mensen en organisaties de ruimte geeft om met elkaar te communiceren en samen te werken, zonder afhankelijk te zijn van de grote commerciële platforms.
De vereniging is opgericht en wordt gedragen door leden uit verschillende delen van het netwerk: Michael Foster (Newsmast Foundation), Sophie Bloemen (Commons Network), Jantien Borsboom (PublicSpaces), Björn Staschen (Save Social – Networks For Democracy), Felix Hlatky (Mastodon), Sebastian Vogelsang (Eurosky), Cathleen Berger (mede-initiatiefnemer Open Social Web Alliance) en Sander van der Waal (Waag Futurelab, oso.social).
De vereniging komt op een moment waarop de Europese digitale soevereiniteit aan kracht wint. De open-source-strategie van de Europese Commissie, onderdeel van het pakket voor technologische soevereiniteit, noemt gedecentraliseerde sociale media als een van de vier sleutelgebieden waarop de Commissie, de lidstaten en de Digital Commons EDIC open alternatieven zullen ondersteunen.
Samen bouwen aan de open sociale toekomst van Europa
De komende tijd richt de vereniging zich op gezamenlijke infrastructuurprojecten en het vergroten van de steun voor open sociale initiatieven in Europa. De eerste jaarlijkse bijeenkomst vindt plaats in juni 2027, tijdens de PublicSpaces-conferentie in Amsterdam. Ook gaan de oprichters aan de slag met een bestuursstructuur die samenwerking tussen alle deelnemers stimuleert en mogelijk maakt.
"Europa heeft behoefte aan een open, onderling verbonden en door de gemeenschap gedragen sociale infrastructuur. Een infrastructuur die aansluit bij de democratische waarden van Europa en het algemeen belang vooropstelt. De European Social Association brengt de mensen, organisaties en technologieën samen die nodig zijn om dit mogelijk te maken. Wat begon als een gezamenlijke verklaring, groeit nu uit tot een organisatie die gedeelde ideeën en principes kan omzetten in concrete actie." – Michael Foster en Björn Staschen, medevoorzitters van European.Social.
De vereniging roept organisaties, instellingen, ontwikkelaars, gemeenschappen en individuen in heel Europa op om zich aan te sluiten. Iedereen die wil bijdragen aan een open Europees sociaal ecosysteem is welkom om mee te bouwen aan deze gezamenlijke ambitie.
