Ben je journalist en wil je een actueel en diepgravend onderzoek doen naar de invloed van big tech op onze informatievoorziening?
Waag Futurelab doet onderzoek naar alternatieven voor big tech en zet zich in voor een transitie naar het gebruik van open, publieke en decentrale (sociale media) platformen, zoals Mastodon en Pixelfed. Hebben ontwikkelingen op het snijvlak van technologie, maatschappij en journalistiek jouw interesse? In samenwerking met het Fonds BJP biedt Waag in het najaar van 2026 een journalistieke residentie van drie maanden aan (startdatum in overleg). Hiervoor kun je drie maanden honorarium en, indien nodig, een onkostenvergoeding aanvragen. Daarnaast krijg je een inspirerende werkplek in het centrum van Amsterdam en volop mogelijkheden om kennis uit te wisselen met de onderzoekers van Waag.
Aanvragen kan van 19 februari tot en met 13 april!
Waarom deze residentie?
Eind 2025 stuurden omroepen, kranten en journalistieke organisaties gezamenlijk een brandbrief aan de informateur, waarin zij waarschuwden dat big tech een structurele invloed uitoefent op de manier waarop nieuws wordt verspreid, gevonden en gefinancierd. Die oproep onderstreept de urgentie van onafhankelijk onderzoek naar deze ontwikkeling én naar mogelijke alternatieven.
Maar de invloed van big tech reikt verder dan alleen de journalistiek. Digitale platformen en infrastructuren vormen inmiddels de ruggengraat van veel maatschappelijke processen: van ons dagelijks contact met elkaar tot communicatie tussen burgers en overheid, van onderwijs en zorg tot de veiligheid van onze digitale systemen. Burgers, bedrijven en overheden zijn in toenemende mate afhankelijk van een klein aantal buitenlandse technologiebedrijven, vaak zonder volledige transparantie of democratische controle. Dat roept vragen op over autonomie, publieke waarden, dataveiligheid en de toekomstbestendigheid van onze digitale samenleving.
Daar komt bij dat big tech-software en AI-gestuurde systemen steeds vaker bepalen wat we zien, hoe we communiceren en welke informatie ons wel of niet bereikt. De alomtegenwoordigheid van deze platformen heeft implicaties voor de publieke ruimte, informatieveiligheid, strategische autonomie en het functioneren van onze democratische instituties.
In deze context is meer kennis nodig over de invloed van big tech op zowel de journalistiek als de samenleving, en over mogelijke alternatieven. De residentie biedt ruimte voor journalisten die dit willen onderzoeken, variërend van maatschappelijke en democratische impact tot technische werking, economische machtsposities en de ontwikkeling van nieuwe digitale ecosystemen.
We nodigen je uit om binnen dit bredere thema een eigen perspectief te kiezen en een scherp en duidelijk afgebakend onderzoek binnen dit domein uit te werken. Je kunt een aanvraag indienen die resulteert in een serie samenhangende publicaties – bijvoorbeeld artikelen, een podcast, short video’s of een andere multimediale productie. Een intentieverklaring en co-financiering van een Nederlands publicerend medium is verplicht.
Vragen? Of wil je sparren over een mogelijk onderwerp? Stuur een mailtje (gericht aan Liz Kruisheer) naar projectsubsidies ⟨ at ⟩ fondsbjp.nl.
