Over Waag

'Technologie is niet neutraal.'

Geschiedenis

Waag werd in 1994 opgericht door Marleen Stikker en Caroline Nevejan. Waag kwam voort uit de hackersbeweging en De Digitale Stad, het toegangsportaal tot het wereldwijde web waarmee Stikker aan de wieg van het publieke internet stond. De overtuiging was dat het internet zou uitgroeien tot een open, eerlijke en inclusieve plek voor iedereen. Hoe dat verlopen is, beschrijft Marleen Stikker in haar boek ‘Het internet is stuk (maar we kunnen het repareren)'. 

> 15 jaar Waag: neem de wereld niet zoals zij is
> 25 jaar Waag: staying with the trouble

Visie

Inmiddels is de toekomst hier. Onze tijd wordt gekenmerkt door snelle technologische ontwikkelingen, onzekerheid over de planeet en diepe maatschappelijke scheidslijnen. Waag acht een andere wereld mogelijk: één die wordt geleid door de waarden openheid, eerlijkheid en inclusiviteit. In het belang van de toekomst werken we samen aan het maken van praktische veranderingen in het heden. Zo kunnen we die andere wereld realiseren. 

'Waag acht een andere wereld mogelijk: één die wordt geleid door de waarden openheid, eerlijkheid en inclusiviteit.'

Waag pleit voor een radicaal anders denken over technologie: technologie is immers niet neutraal. Veel te vaak zien we technologie als heilige graal, als een black box waar de resultaten onbeïnvloed uitrollen. De macht van grote tech-platforms ervaren we als vanzelfsprekend, zonder stil te staan bij de ontwrichtende gevolgen die dit heeft en kan hebben voor de maatschappij, de politiek en ons persoonlijk leven. Waag staat voor digitale soevereiniteit: het hebben van zeggenschap en eigenaarschap over je eigen gegevens en gedrag op het internet. Waag vindt dat niet commerciële, maar publieke waarden en belangen voorop moeten staan bij het ontwerp en de toepassing van technologie.

Die andere manier van kijken naar technologie zit in de kern van Waag. Ze legt technologie op tafel, schroeft het open en onderzoekt wat zich onder de motorkap afspeelt. Ze bevraagt nieuwe technologie en technologische ontwerpprocessen. Door te weten wat er zich in een technologisch object afspeelt, door de black box open te breken, werkt Waag toe naar een meer open, inclusieve en eerlijke maatschappij.

Aanpak

Waag is een middle-ground organisatie, die zich identificeert met internationale maatschappelijke bewegingen die net als wij aan een andere wereld werken. Waag richt zich op technologie als instrument voor sociale verandering. Op lokaal, nationaal en Europees niveau werkt ze samen met organisaties, overheden, kunstenaars, activisten, ontwerpers en onderzoekers aan projecten die verandering bewerkstelligen.

Het werken aan praktische oplossingen in het heden, zodat een andere wereld in de toekomst mogelijk wordt: dat maakt van Waag een ongebruikelijke, flexibele gemeenschap van gepassioneerde en betrokken activisten, onderzoekers, educatoren, communicatoren, technologen, kunstenaars, ontwerpers en administratoren. Haar werkgebieden strekken zich uit van de overheid tot de klas, van de buurt tot planet B, en verweven de thema’s ecologie, erfgoed, educatie, mode, biotechnologie, gezondheidszorg, democratisering, publieke waarden en de internationale makersbeweging met elkaar.

'Waag werkt aan praktische oplossingen in het heden, zodat een andere wereld in de toekomst mogelijk wordt.'

Het werk van Waag is onderverdeeld in labs, die zich elk op een eigen thema richten. Per lab worden projecten aangegaan met partners, zowel via Europese samenwerking als op stedelijk- of landelijk niveau. Het onderzoek, de bevindingen, resultaten, overwegingen en denkprocessen worden breed gedeeld in publicaties, het publieksprogramma en de academies. Elk half jaar start Waag een nieuwe expeditie naar de toekomst, waarin we een thema centraal stellen.

Methode

Het werk van Waag is hybride. In haar zoektocht naar een andere wereld probeert ze te herinneren wat we als maatschappij vergeten zijn en te begrijpen wat we moeten weten, hebben en doen om die andere wereld te bereiken. Onder haar werk liggen pijlers, die de werkwijze van Waag richting geven en bepalen. 

Public research

Public research is de manier waarop Waag onderzoek doet. Hierin staat de samenleving centraal en is de leefwereld van burgers het uitgangspunt. Daarmee is elke burger een potentiële onderzoeker: we betrekken burgers direct bij het onderzoek dat voor henzelf meerwaarde heeft. Zo krijgen ze een plek aan de ontwerptafel. Public research democratiseert kennisproductie en onderscheidt zich hiermee van academisch of commercieel gedreven onderzoek.

'Burgers krijgen een plek aan de ontwerptafel.'

Smart citizens

Smart citizens zijn mensen die hun soevereiniteit op de slimme stad terugwinnen. We eigenen ons de technologie van het internet of things toe en zetten het in om onze leefomgeving in kaart te brengen. Op basis van open-source sensoren, die goedkoop te maken zijn, en uitleg over de interpretatie van data, versterkt Waag de informatiepositie van burgers. Zo staan ze sterker in het gesprek met overheden en grote bedrijven.

Art-science

Art-science mengt kunst met wetenschap: het is een interdisciplinaire aanpak waarbij samenwerking tussen kunstenaars en wetenschappers gefaciliteerd wordt. Doordat zowel kunst als wetenschap ons het vermogen geven ons begrip van de wereld te vormen, leidt hun samenkomst tot nieuwe inzichten en aanpakken. Waag werkt in verschillende projecten, waaronder op het gebied van biotechnologie en ecologie, veel samen met kunstenaars en biedt jaarlijks residenties en onderzoeksplekken aan opkomende kunstenaars en ontwerpers. 

Critical making

Kritisch maken komt voort uit de wortels die Waag in de hackersbeweging heeft: ze ziet leren-door-te-maken als essentiële manier om kritisch te kunnen reflecteren op de rol van technologie in de samenleving. Door middel van open-source, digitale fabricage, materiaalonderzoek en onderzoek naar historische maak- en productieprocessen maakt Waag onderdeel uit van een wereldwijde beweging van makers die gelooft dat we met digitale fabricage (bijna) alles kunnen maken en positieve verandering teweeg kunnen brengen. Waag biedt maakonderwijs aan mensen van alle leeftijden. 

'Waag maakt onderdeel uit van een wereldwijde beweging van makers, die gelooft dat we met digitale fabricage (bijna) alles kunnen maken en positieve verandering teweeg kunnen brengen.'

Co-creatie

Co-creatie is een ontwerpmethode die alle belanghebbenden om tafel zet om samen een probleem op te lossen dat zich over meerdere gebieden uitstrekt, zoals gezondheidszorg, democratisering en ecologie. Alle relevante kennis en ervaring wordt gebruikt en iedereen wordt betrokken in het ontwerpproces. Door middel van creatieve werkvormen komen we tot innovatieve inzichten en gedeelde waarden.

Commoning

Commoning is het gemeenschappelijk beheren van bronnen door gemeenschappen. Dit wordt gedaan op basis van gedeelde culturele waarden. Commoning leidt tot meerwaarde voor de gemeenschap en de maatschappij door economische en culturele praktijken aan elkaar te verbinden. Het moedigt bottom-up initiatief aan en het leidt tot zelfbeschikking van gemeenschappen.

 

 

Video gemaakt door Stimuleringsfonds Creatieve Industrie

 

Bestuur

Waag is een stichting die wordt bestuurd volgens het Raad van Toezicht-model. Directeur/bestuurder van de stichting is oprichter Marleen Stikker. De Raad van Toezicht bestaat uit:

 

Meer over Waag