AI en jonge ouders

AI is niet meer weg te denken uit ons leven. Het zit in je telefoon, je navigatie en je thermostaat, maar ook in sociale media, e-mailprogramma’s en tekstverwerkers, in beeldbewerking en data-analyse. Één van de meest bekende vormen van AI is een Large Language Model (LLM), zoals een chatbot. LLMs zijn systemen die grote hoeveelheden tekst analyseren, om vervolgens een antwoord te voorspellen en genereren. 

Waag onderzoekt en ontwerpt al jaren opkomende technologie en de rol van technologie in de maatschappij. Waaronder ook de werking en uitwerking van AI op de maatschappij. Er is nog weinig onderzoek gedaan naar het gebruik van AI door jonge ouders. Waag deed in het project AI en jonge ouders een eerste verkennend onderzoek.

Onderzoeksresultaten

In AI en jonge ouders onderzocht Waag hoe ouders van jonge kinderen AI inzetten als ondersteuning van hun ouderschap, zowel voor opvoedingsvragen als voor praktische en emotionele ondersteuning. Waag sprak drie groepen: ouders en toekomstige ouders, specialisten, en jonge ouders die veel AI gebruiken. 

Ouders en toekomstige ouders

We interviewden een diverse groep ouders en toekomstige ouders over hun gebruik van chatbots en LLMs. Uit hun antwoorden kwamen een aantal interessante patronen tevoorschijn. Zo bleek dat veel ouders de indruk hebben dat zij AI vooral praktisch gebruiken, maar blijken bijna alle ouders ook een emotionele band te hebben met hun favoriete chatbot. Toch spreken ouders onderling vrijwel nooit over hun AI-gebruik bij de opvoeding. Ouders met een groot sociaal netwerk, gebruiken over het algemeen minder AI dan ouders met een minder groot netwerk. Vooral theoretisch opgeleide ouders, die ook in hun werk veel te maken krijgen met AI, maken in hun privéleven en bij de opvoeding van hun kinderen veel gebruik van chatbots. 

Specialisten

Daarnaast sprak het onderzoeksteam van Waag ook een diverse groep specialisten, die in hun werk veel te maken krijgen met toekomstige ouders en ouders van jonge kinderen. Denk daarbij aan verloskundigen, kraamverzorgers en huisartsen, maar ook medewerkers van de kinderopvang en docenten op school. Deze groep legden we onze bevindingen uit de eerste interviews voor. Wat opviel was dat veel professionals nog geen passende werkwijze hebben voor het aankaarten van de mogelijkheden en gevaren van AI voor jonge ouders, en zelf niet veel bezig zijn met het gebruik van AI in hun eigen werkpraktijk, maar ook niet in het leven van jonge ouders. 

Jonge ouders die veel AI gebruiken

Een derde onderzoeksgroep was een controlegroep jonge ouders. Deze groep bestond uit ouders die aangaven veel AI te gebruiken, zowel in hun werk als in hun privéleven zoals ondersteuning van hun ouderschap. Ook bij deze groep bleek er een verschil te bestaan tussen hun theoretische begrip van wat een LLM is en kan, en de emotionele verbondenheid met chatbots, en de personificatie daarvan. Ook de invloed van chatbots op de opvoedkundige overtuigingen van jonge ouders en hun onderlinge contact werd door veel ouders beperkter ingeschat dan de onderzoeksresultaten uitwezen. 

Het onderzoek dat door Waag werd uitgevoerd, is een verkennend onderzoek naar het gebruik van AI en de invloed daarvan op het welzijn van jonge ouders. De onderzoeksresultaten wijzen onder meer uit dat er veel meer onderzoek en bewustwording nodig is, zowel voor ouders als voor professionals die met jonge ouders werken.