Vanaf vandaag meten inwoners van de IJmond zelf de luchtkwaliteit op het Tata Steel fabrieksterrein. In Hollandse Luchten onderzoeken bewoners zelf de luchtkwaliteit met burgerwetenschapsensoren met ondersteuning van Waag Futurelab en partners. De leden van de meetgroep in de IJmond hadden al jaren de wens om een aantal Hollandse Luchten sensoren op het terrein van Tata Steel op te hangen om het burgermeetnetwerk uit te breiden. De sensor is de eerste van vier sensoren die op het fabrieksterrein van Tata Steel worden geplaatst.
In Hollandse Luchten meten bewoners zelf de luchtkwaliteit met burgerwetenschapsensoren en leren de data interpreteren. In opdracht van de provincie Noord-Holland werken Waag Futurelab, RIVM, TNO en GGD Amsterdam samen met bewoners en onderzoeken de luchtkwaliteit. Bewoners geven zelf het onderzoek vorm: ze stellen onderzoeksvragen op en bepalen waar de sensoren hangen. Tijdens data-analyse bijeenkomsten bespreken bewoners, experts en lokale overheid de inzichten uit de data en werken zo samen aan een gezonde leefomgeving.
Ophangen sensoren
Begin 2025 zijn leden van Hollandse Luchten uitgenodigd door Tata Steel voor een rondleiding over het terrein en langs de meetapparatuur van Tata Steel. Dit bezoek was voor de leden een moment om vragen te stellen aan experts van Tata Steel en in gesprek te gaan over de metingen die het bedrijf zelf doet. Vanuit dat gesprek hebben de leden van de meetgroep IJmond Tata Steel vier sensoren aangeboden met de vraag deze op te hangen. Bewoners willen onder andere graag weten hoe fijnstof zich verspreidt bij Tata Steel en in het gebied er omheen.
Gerard, actief lid van de meetgroep IJmond licht toe: “We hebben vier sensoren aangeboden. Het is een mooie geste van Tata dat we de sensoren kunnen ophangen, dat we nu vervuiling kunnen meten. De eerste sensor wordt nu opgehangen. Voor de andere drie sensoren wordt nog goed gekeken naar de veiligheidseisen op het terrein."
Burgerwetenschap: startpunt voor gesprek
De vier sensoren vormen een belangrijke stap voor Hollandse Luchten. De meetgroep wilde al lange tijd meten op het fabrieksterrein om een meer dekkend meetnet te creëren. Dankzij de samenwerking in Hollandse Luchten is dat nu gelukt. Naast de metingen die gedaan worden door kennisinstellingen, de overheid en Tata Steel zelf, is er nu ook burgerwetenschapsdata open toegankelijk. De burgerwetenschapsdata helpt bewoners inzicht te krijgen in de lokale luchtkwaliteit en in het gesprek met bedrijven, overheid en kennisinstellingen.
“Dit is een unieke stap voor Hollandse Luchten en burgerwetenschap. Het komt nog niet vaak voor dat bewoners zelf op een fabrieksterrein meten. Bewoners in de IJmond meten al sinds 2018. Om een dekkend meetnetwerk te krijgen, wilden zij ook meten op het terrein van Tata Steel. Met de metingen willen ze onder andere meer kennis opdoen over de verspreiding van fijnstof in het gebied. Uiteindelijk gaat het erom dat bewoners een sterkere positie hebben in het gesprek over hun leefomgeving." - Imme Ruarus, expert op gebied van burgerwetenschap bij Waag Futurelab
Komend jaar zal Waag samen met partners weer de data-analyse bijeenkomsten begeleiden. Tijdens deze bijeenkomsten bespreken bewoners, experts en de lokale politiek de data en meetvragen. We hopen dat Tata Steel ook bij deze bijeenkomsten zal aansluiten om in gesprek te gaan over de inzichten uit de data en leefomgeving.
De sensormetingen zijn te bekijken op de Hollandse Luchten kaart. Na het ophangen van de sensor kan het 24 uur duren voordat de data verschijnt op de kaart.
Wil je meedoen met Hollandse Luchten? Meld je aan voor de meetgroep bij jou in de buurt.
Over Waag Futurelab
Waag doet al 30 jaar onderzoek naar de rol van technologie in de samenleving. Doordat sensortechnologie steeds toegankelijker wordt voor gebruikers, kunnen bewoners steeds beter hun leefomgeving meten. Waag zet zich in voor de verdere ontwikkeling van citizen sensing, waarbij bewoners met open source tools hun leefomgeving meten en interpreteren. De data geeſt bewoners een sterkere positie in het gesprek met overheden, kennisinstellingen en bedrijven over een gezonde leefomgeving.
