Bewoners Zeeburgereiland benieuwd naar luchtkwaliteit

Judith Veenkamp

Voor de zomer belde Cas Bool, bewoner van het Zeeburgereiland, Waag op met de vraag of ze in Zeeburgereiland ook data over mobiliteit en luchtkwaliteit zouden kunnen verzamelen met behulp van een sensor. Hij had het project Mobility Urban Values op de Waag website voorbij zien komen en wilde graag samen met zijn buurt aanhaken.

Zeeburgereiland is volop in ontwikkeling. Waar het tijdens de crisis stil heeft gelegen, wordt er nu op straf tempo doorgebouwd. "Straks is dit een van de meest dichtbevolkte buurten van Amsterdam met alle hoogbouw", vertelt Cas ons. "Maar de gemeente schuift het nadenken over infrastructuur voor zich uit. Ze wil eerst geld verdienen door de grond aan projectontwikkelaars te verkopen en gaat daarna pas nadenken wat de gevolgen zijn voor de infrastructuur van Zeeburgereiland. Dat moet anders."

Bezorgdheid op Zeeburgereiland

Op 11 oktober kwamen we met een kleine 20 deelnemers bij elkaar in de gemeenschappelijke ruimte van Nautilus, een zelfbouwcomplex met maatschappelijk geëngageerde bewoners. De zorgen van Cas over de leefbaarheid van de wijk werden gedeeld. Het gebied wordt de komende tijd steeds drukker. Er worden heel veel woningen met een enorme dichtheid per vierkante meter bijgebouwd, maar er komen ook voorzieningen als een parkeergarage met plaats voor 600 auto’s en een nieuwe locatie van een hogeschool. Daarnaast lopen er veel belangrijke doorgaande wegen door de buurt: de IJburglaan met de toegang tot de Piet Hein tunnel, de Zuiderzeeweg met de Schellingwouderbrug die vaak open staat en waar auto’s hun motor laten ronken en even verderop de ring, die ook steeds drukker wordt.

Het steekt de bewoners dat de auto centraal lijkt te staan in plaats van fietsers, voetgangers en openbaar vervoer in de buurt. Zo is er is nagelaten een fietstunnel te bouwen toen de Piet Hein tunnel is aangelegd, de plannen voor een fietsbrug naar het centrum zijn opgeschort en uiteindelijk zal de ring A10 worden verbreed. Ook openbaar vervoer is beperkt. De enige goede verbinding naar het centrum is tram 26, maar die rijdt nu al op de hoogste frequentie mogelijk en is tijdens de spits al overvol.

Daarnaast werd binnenvaart genoemd als aandachtspunt. "Het lijkt hier heel idyllisch wonen zo uitkijkend over het water, maar er komt veel binnenvaart voorbij en die schepen zijn lang niet allemaal even schoon. Als ik mijn ramen en kozijnen heb schoongemaakt, dan is het een week later weer pikzwart", vertelde een van de deelnemers.

If you can’t open it, you don’t own it

Het Waag team had twee fijnstofsensors meegenomen voor de buurt. Stefano (Waag) presenteerde aan de groep wat deze sensoren meten en wat niet, hoe schadelijk fijnstof is voor de gezondheid, hoe de hardware werkt en wat het belang is van kalibratie. Daarna was het de taak een groep deelnemers om de sensoren in elkaar te zetten en aan de praat te krijgen.

Naast het clubje dat sleutelde aan de techniek dachten twee andere groepen na over meetstrategieën op het eiland. Met de plattegrond van Zeeburgereiland als onderwerp van gesprek, brachten ze in kaart wat belangrijke locaties in de wijk zijn, op welke punten het vermoeden bestaat dat de uitstoot het grootst is en wat interessante plekken zijn om te gaan meten. Het werd al snel duidelijk dat de wens was om meer dan twee meetpunten op te hangen. De meest prangende meetvraag die werd gesteld was: hoe staat het met de luchtkwaliteit in mijn leefomgeving/buurt/balkon. Vandaar dat de twee fijnstofsensoren die we tijdens de sessie aan de praat hebben gekregen, verdeeld werden over twee wooncomplexen waarvan bewoners aanwezig waren: Nautilus en Acropolis.   

We sloten de avond af met het testen van de sensoren. Met behulp van sterretjes en Bengaals vuurwerk werd het fijnstofniveau flink opgedreven. Daarna bekeken we de gevisualiseerde data op het platform van RIVM. De sensoren hangen binnenkort bij de bewoners van Zeeburgereiland. De data is te volgen op het platform van RIVM.

Ook is er afgesproken om eind januari terug te komen om de verzamelde data te duiden en waar mogelijk al wat eerste meetvragen te beantwoorden. De datum is waarschijnlijk 31 januari, maar wordt binnenkort bevestigd. Wilt je je alvast opgeven voor deze bijeenkomst? Dan kun je me een bericht sturen via de contactpagina.

Over de auteur

  • Judith Veenkamp werkt als concept- en projectontwikkelaar bij Waag.