De overheid veranderen met 'Code for'

Author
Job Spierings

Namens Code for NL zijn we aanwezig bij de Code for America Summit in Oakland. Deze beweging groeit hard: er zijn zo'n 1.200 bezoekers op deze 5e editie, waarvan zeker 60% nieuwe bezoekers. Code for America slaagt erin om het technisch optimisme van Silicon Valley te koppelen aan mensen die oprecht maatschappelijke innovatie nastreven, niet alleen voor de opgeleide bovenklasse, maar voor iedereen.

De overheid is voor buitenstaanders vaak een gesloten bastion, afgegrendeld door een strak juridisch kader en politiek gevestigde belangen. Maar de Code for beweging heeft een ingang gevonden: ICT is steeds vaker de achilleshiel waar implementatie van beleid strandt. Gemeenten, departementen en diensten zien dat natuurlijk gebeuren en staan open voor advies, overleg en discussie. En dat creëert de ruimte waarin Code for America creatief ICT-talent laat samenwerken met overheden.

Het gesprek begint bij software én de ontwerpprincipes die bij goede software horen: de gebruiker centraal stellen, stapsgewijs ontwikkelen, open standaarden gebruiken. Omdat de burger en zijn interactie met de overheid centraal staat gaat het vervolgens ook over de inrichting van het proces: hoe komt beleid in de praktijk over, hoe zou je willen dat die relatie is? Op dat moment is er een gesprek over de inhoud van beleid, over politieke keuzes en kan het soms zelfs over wetgeving gaan.

Zo wordt het leren werken met nieuwe technologie een metafoor voor het vergroten van zelfvertrouwen, kennis en vaardigheden in de publieke sector onder de leus: Government can work, for the people, by the people, in the 21st Century.

Een deel van het succes heeft te maken met atrofie en achterstallig onderhoud in de Amerikaanse bureaucratie. Zo vertelde Jake Solomon dat het minst geprivilegieerde deel van de samenleving voor voedselbonnen een buitengewoon omslachtig proces moest doorlopen - inclusief het afgeven van vingerafdrukken op een afgelegen kantoor met beperkte openingstijden. Dit hele proces is nu beperkt tot een online applicatie.

Evengoed zijn de belangstelling en commitment oprecht en wordt voortdurend benadrukt dat het werk van CfA niet om techniek draait maar om het leggen van nieuwe verbindingen tussen burgers, instanties en het gezamenlijk vormen van een nieuwe visie op wat het betekent om een samenleving te vormen. Geïnspireerd door werk van mensen als Jane Jacobs in de jaren ‘60 staat bij het werk het creëren van een een actieve en betrokken gemeenschap centraal. Er is veel aandacht voor een veilige en open cultuur, waar iedereen zich welkom voelt en aangesproken wordt om bij te dragen. Niet alleen ambtenaren en programmeurs maar alle inwoners kunnen meedenken over en bijdragen aan ontwerpen, testen, discussies en het delen van ervaringen.

Over de auteur

  • Job Spierings is Head of Programme van team Code bij Waag.