Digitale Infrastructuur voor de Gemeenschapseconomie

Onze bestaande economische systemen zijn veelal gericht op winst en groei. Steeds meer mensen realiseren zich dat dit beeld van 'oneindige groei' problematisch of zelfs onhoudbaar is. De roep om een transitie naar een meer sociale, democratische en ecologisch duurzame economie wordt steeds luider. Maar hoe ziet een economie eruit, die verder gaat dan enkel economisch gewin en die streeft naar positieve maatschappelijke impact voor de gemeenschap?

De principes van de gemeenschapseconomie geven een goede richtlijn om hier verder invulling aan te geven. Initiatieven die onderdeel zijn van de gemeenschapseconomie worden o.a. gekenmerkt door:

• Het bevorderen van welzijn binnen de grenzen van de planeet

• Lokale verankering en toevoeging van waarde aan de lokale omgeving

• Participatief (coöperatief) bestuur

Zij integreren maatschappelijke impact in alle facetten van hun organisatie, en hebben als gemene deler dat ze lokaal geworteld zijn. Het grootste deel van de winsten en overschotten wordt geherinvesteerd in lokale impact, waardoor de gegenereerde waarde bij de ondernemers of in de buurt blijft en niet wordt afgestaan aan aandeelhouders elders.

Hoe kan technologie helpen?

Om deze economie verder aan te jagen, is het belangrijk om te onderzoeken hoe technologie dit coöperatieve ecosysteem kan ondersteunen en versterken zodat de weerbaarheid wordt vergroot. Wat is er digitaal mogelijk, en welke ondersteunende instrumenten, onderliggende infrastructuren en databeheermodellen zijn daarvoor nodig? In plaats van grote technologieplatformen die vooral waarde onttrekken willen we de ontwikkeling en het gebruik van digitale middelen bevorderen die geworteld zijn in democratisch eigenaarschap en gericht zijn op meervoudige waardecreatie. Dit betekent dat winsten niet weglekken naar aandeelhouders zonder band met de omgeving, maar juist opnieuw worden geïnvesteerd in de lokale economie, zodat de waarde bij de ondernemers of in de buurt blijft.

In dit project hebben wij verkend welke ondersteuning digitale technologie kon bieden aan de ontwikkeling van een lokaal-gewortelde, sociale economie in de stad Amsterdam. Verder hebben wij een roadmap gemaakt die aangeeft wat voor acties er genomen kunnen worden om deze ontwikkelingen te realiseren. De resultaten van dit onderzoek werden opgeleverd aan de Gemeente Amsterdam. Amsterdam heeft versterking van de lokale economie als speerpunt van haar economisch beleid gesteld, waarbij lokale belangen voor de stad zwaarder moeten wegen dan de belangen van economische actoren buiten de stad. Daarmee sloot het project aan bij de ambitie van de gemeente om de lokale economie te versterken en de digitale onafhankelijkheid van de stad te versterken. 

Tegelijkertijd weerspiegelde het project de missie van Waag Futurelab door te onderzoeken hoe digitale technologie kan bijdragen aan een rechtvaardige en veerkrachtige samenleving, vanuit publieke waarden en lokale behoeften.