In de afgelopen twee decennia hebben de big tech-bedrijven, waaronder Apple, Google, Microsoft en Facebook, het ecosysteem voor mobiele software vormgegeven. Dit heeft geresulteerd in een gesloten ecosysteem, gevoed door extractieve bedrijfsmodellen die misbruik maken van gebruikersdata. Er zijn beknellende technische standaarden uitgerold, waarbij zowel ontwikkelaars als consumenten moeten gehoorzamen aan de door deze monopolisten vastgestelde voorwaarden. De macht van de grote Amerikaanse techbedrijven op de markt voor mobiele software ondermijnt niet alleen de concurrentiepositie van Europa, maar schuurt ook met Europese kernwaarden als transparantie, respect voor (digitale) mensenrechten en goede arbeidsomstandigheden voor werknemers.
Het project Freedom in Human-centred and Ethical Mobile Software (MOBIFREE) had als ambitie om Europese burgers en organisaties meer keuze en toegang te bieden tot ethische mobiele software die de waarden van de burger centraal stelt. MOBIFREE richtte zich op verandering in de ontwikkeling en het gebruik van mobiele software in Europa door burgers, bedrijven, non-profitorganisaties en overheden. Hierbij ondersteunde het project de opkomende beweging voor ethische mobiele software bestaande uit organisaties die voldoen aan Europese waarden zoals: openheid, privacy, digitale soevereiniteit, eerlijkheid, samenwerking, duurzaamheid en inclusiviteit.
Binnen het Mobifree-project ontwikkelde Waag in samenwerking met software-ontwikkelaars, consumenten, beleidsmakers en andere belanghebbenden de voorwaarden voor een mens-gecentreerd en ethisch framework. Dit framework biedt ondersteuning bij de ontwikkeling van een open, eerlijk en duurzaam mobiel ecosysteem.
Resultaten van Mobifree
Gedurende het project onderzocht Waag samen met eindgebruikers, developers en beleidsmakers hoe ethische mobiele software beter kan aansluiten bij de waarden en behoeften van gebruikers. De inzichten uit het onderzoek zijn onder meer verwerkt in twee publicaties:
Gids voor co-creatie van ethische software: een praktische gids die developers helpt om de waarden en behoeften van eindgebruikers vanaf het begin mee te nemen in het ontwikkelproces.
Building a Public Mobile Stack: een position paper met een framework dat gebruikerswaarden, ontwerpkeuzes binnen de mobiele stack en Europese wetgeving met elkaar verbindt. De publicatie bevat daarnaast aanbevelingen voor developers en beleidsmakers.
Dit project is mogelijk gemaakt door financiering uit het Next Generation Internet (NGI)-initiatief van de Europese Commissie. Het project heeft financiering ontvangen vanuit de Europese Unie's Horizon Europe onderzoek en innovatie programma onder Grant Agreement nummer 101069813.
